Tryby warunkowe w języku angielskim. Jak ich używać

19.02.2020

Powrót do listy wpisów

Conditionals, czyli angielskie okresy warunkowe często sprawiają problemy osobom uczącym się języka angielskiego. Postanowiliśmy wyjść naprzeciw Waszym oczekiwaniom i odczarować angielskie zdania warunkowe. Sprawdźmy, jak je tworzyć i kiedy ich używać.

Czym są angielskie tryby warunkowe i jak ich używać 

Na pierwszą część tego pytania moglibyśmy odpowiedzieć - tym działem angielskiej gramatyki, którego nie lubimy :). Nasza niechęć wynika zapewne z tego, że angielskie conditionals, czyli tryby warunkowe, z powodu innej konstrukcji niż w języku polskim, nie są dla nas intuicyjne. Nie taki diabeł straszny, jak go malują. Mamy dla Was coś, co ułatwi naukę trybów warunkowych i pomoże w powtórkach. Ale na początek trochę teorii. 

Możemy wyróżnić cztery podstawowe tryby warunkowe: tryb zerowy, pierwszy, drugi i trzeci
Czym się od siebie różnią, jak je tworzymy i jakie warunki obejmują?

Pierwszy tryb warunkowy - jeśli to zrobię, to…

Pierwszego trybu warunkowego (1st conditional) używamy, gdy mówimy o sytuacjach, które wydarzą się w przyszłości, jeśli spełnione zostaną odpowiednie warunki. Na przykład, jeśli zaoszczędzisz pieniądze, będzie Cię stać na nowy samochód. Jeśli nie będzie padać, pójdziesz na plażę.

Konstrukcja zdania w pierwszym trybie warunkowym jest następująca:

W tej części zdania, w której pojawia się if, używamy czasownika w Present Simple, czyli w czasie teraźniejszym. Pamiętaj o tym, bo w tłumaczeniu na język polski zmieniamy ten czas na przyszły, więc jest to dość mylące. Nie zapominaj także o przecinku - stawiaj go zawsze po części zdania, w której występuje if, a przed tą z will

Tak jak pokazaliśmy na grafice powyżej, możesz zamieniać kolejność zdań składowych. Pamiętaj o tym, że jeśli w pierwszej części zdania użyjesz will, to przed if nie stawiasz już przecinka.

Jak tworzymy przeczenia w zdaniach warunkowych

Zdania twierdzące mamy opanowane. Jak w takim razie powiedzieć "jeśli nie"? Przeczenia możemy tworzyć zarówno w części zdania z if, jak i z will  -  w zależności od kontekstu.

If the weather is bad, I won't go out.
Jeśli pogoda będzie kiepska, nie wyjdę.
If the weather isn't bad, I will go out.
Jeśli pogoda nie będzie kiepska, wyjdę.

Will to nie jedyny czasownik charakterystyczny dla pierwszego trybu warunkowego. Oprócz niego w 1st conditional występują także inne czasowniki modalne, takie jak: might, can, should. Używamy ich wtedy, kiedy coś komuś oferujemy lub sugerujemy.

If you need money, I can give you some.
Jeśli potrzebujesz pieniędzy, mogę ci trochę dać.

W pierwszym okresie warunkowym zamiast if możemy także użyć when lub unless. Po nich również występuje czas teraźniejszy, tak jak w przypadku if, a zasada dotycząca przecinka nie zmienia się.

When I grow up, I'll be famous.
Kiedy dorosnę, będę sławna. 
I'll be famous when I grow up.
(bez przecinka)
Będę sławna, kiedy dorosnę. 

Pamiętaj, że unless jest już przeczeniem - tłumaczymy to słowo jako jeśli nie, dlatego nie używamy po nim przeczenia.

Unless you hurry, we will be late.
Jeśli się nie pospieszysz, spóźnimy się.

Zerowy tryb warunkowy - jeśli podgrzewasz lód, topi się

Przy okazji pierwszego trybu warunkowego warto wspomnieć o tzw. trybie zerowym (0 conditional), którego używamy, gdy mówimy o rzeczach, sytuacjach i zjawiskach, które są zawsze prawdziwe i zawsze dzieją się w ten sam sposób. Jego konstrukcja jest bardzo prosta.

Używając trybu zerowego, często odnosimy się do rzeczywistych sytuacji i faktów.

Drugi tryb warunkowy - co by było, gdyby...

W języku angielskim drugi tryb warunkowy (2nd conditional) jest używany do mówienia o wydarzeniach, które są bardzo nieprawdopodobne albo nie jest możliwe, aby działy się obecnie. Jest to tzw. tryb warunkowy "co by było, gdyby". Używamy go wtedy, kiedy mówimy o sytuacjach, które potencjalnie mogą wydarzyć się w przyszłości, ale obecnie nie wiemy, czy faktycznie się wydarzą.

Podobnie jak w przypadku pierwszego trybu warunkowego, po części zdania z if stawiamy przecinek. Jeśli jednak zmienimy kolejność zdań, przed if już nie stawiamy przecinka. Zdania przeczące tworzymy według tej samej zasady, która obowiązuje w poprzednich trybach.

If I had more money, I wouldn't work
Gdybym miała więcej pieniędzy, nie pracowałabym.

Drugiego trybu warunkowego używamy także wtedy, kiedy chcemy udzielić komuś rady.

Robert nie kupił jeszcze biletów na loterię i nie wygrał fortuny, ale gdyby tak się stało, podróżowałby po całym świecie.

Trzeci tryb warunkowy - gdybyś wtedy przyszedł, zrobiłbyś to

Trzeciego trybu warunkowego (3rd conditional) używamy do mówienia o sytuacjach, które wydarzyły się w przeszłości i nie mamy już na nie żadnego wpływu. Zastanawiamy się jednak, co by się wtedy stało, gdyby jednak się (nie) wydarzyły. Mówiąc prościej, w przypadku trzeciego trybu warunkowego nie “gdybamy” już o przyszłości, a o przeszłości.

Podobnie jak w poprzednich zdaniach warunkowych, po części zdania z if używamy przecinka, ale już po zmianie kolejności zdań składowych, przecinek znika - nie stawiamy go przed if
Tym razem jako przykład posłuży nam sytuacja Laury.

Gdy zaczynała pracę w firmie jako młody i niedoświadczony pracownik, nie wiedziała, jak sprostać wszystkim obowiązkom. Gdyby miała wtedy więcej doświadczenia, z pewnością poradziłaby sobie z nimi lepiej. Teraz to już przeszłość, na którą nie ma wpływu.

PRZEĆWICZ ZDANIA WARUNKOWE

Mamy nadzieję, że tworzenie zdań warunkowych w języku angielskim będzie teraz dużo prostsze. Jeśli chcecie sprawdzić, ile zapamiętaliście i wykonać kilka ćwiczeń z trybami warunkowymi kliknijcie w link. Wszystkie zdania możecie dodać do swoich powtórek.
 

 

Ucz się angielskiego z eTutorem!
Odkryj najpopularniejszy w Polsce kurs online

Sprawdź

Pomoc i wsparcie